Draagkracht: persoonlijke eigenschappen

Hiervoor zijn de externe oorzaken van stress beschreven: de factoren in uw situatie die maken dat er stress ontstaat. Maar sommige mensen zijn ook gevoeliger voor stress dan anderen. Een deadline of het organiseren van een verjaardagspartijtje is voor de één een uitdaging, voor de ander een bron van spanning.
De situatie alléén is dus niet doorslaggevend bij het ontstaan van stressklachten. Zeker zo belangrijk is de vraag hoe u tegen de situatie aankijkt en hoe u met stressvolle situaties omgaat. Dit bepaalt uw draagkracht.

Enkele eigenschappen die kwetsbaarder maken voor stress zijn:

- Perfectionisme
- Zogenaamde type A-factoren: ambitie, prestatiegerichtheid, competitie,
  gehaastheid, niet 'niets' kunnen doen, vaak twee dingen tegelijk doen
- Veel van zichzelf eisen en 'moeten' (zoals altijd klaar moet staan voor anderen
  en het werk dagelijks voor 110 procent doen)
- Groot verantwoordelijkheidsgevoel (en daarbij de gedachte dat men op het
  werk niet zonder hem of haar kan)
- Grote betrokkenheid bij gezin of werk
- Streven naar waardering van anderen
- Moeilijk nee kunnen zeggen, grenzen kunnen aangeven of voor zichzelf
  opkomen
- Moeilijk steun kunnen vragen
- Gevoelens slecht kunnen uiten
- Gevoel weinig invloed te kunnen uitoefenen op de omgeving en het eigen leven
- Pessimisme en een weinig positieve kijk op eigen prestaties.


Het is dus een groot vooroordeel dat mensen die last van stress hebben en uiteindelijk opbranden zwak of 'watjes' zouden zijn. Het tegendeel is waar: mensen die opgebrand raken zijn juist degenen die beschikken over een (te) groot doorzettingsvermogen. Het zijn vaak prima werknemers: hardwerkend en onmisbaar. Ze zijn geneigd hun eigen behoeftes ondergeschikt te maken en hun eigen grenzen slecht in de gaten houden, waardoor de balans tussen draagkracht en draaglast ernstig verstoord kan raken.

De genoemde persoonlijke eigenschappen zijn deels bepaald door uw karakter, uw temperament, de aard van het beestje. Maar voor een groot deel worden ze ook bepaald door ervaringen en vaardigheden. Dat betekent dat u zelf veel kunt doen om uw draagkracht te verbeteren. Vaardigheden als assertiviteit en conflicthantering kunt u verbeteren. U kunt leren uw interpretatie van een situatie en de eisen aan uzelf ombuigen naar realistischer gedachten en verwachtingen.  

Ook ongezonde leef- en werkgewoonten kunnen uw draagkracht ververminderen: verkeerde eetgewoonten, te veel koffie of alcohol, te weinig lichaamsbeweging, te weinig slaap en ontspanning, het werk niet goed organiseren, te veel werken en te weinig pauzes nemen. Uw weerstand wordt er kleiner door en u wordt vatbaarder voor de gevolgen van stress.

Met de Stress-o-meter kunt uw draagkracht onderzoeken.
Klik hier voor een beschrijving van de meest voorkomende 'burnout-gevoelige persoonlijkheden'.